Yatırımına destek almak isteyen firmaların en büyük sorunlarından biri uçsuz bucaksız hibe denizinde kaybolarak kendileri için doğru fon kaynağını tespit edememeleri ve dolayısıyla etkin bir hibe yönetim süreci gerçekleştirememeleridir. Fonu kullanabilecek firmaların gündelik kısır döngüleri nedeni ile proje yönetimi stratejisi geliştirememeleri ve fonların tanıtımındaki sıkıntılar nedeni ile yatırımcılar için önemli katkı sağlayabilecek destekler gözden kaçabilmektedir.
Türkiye’de 42 ilde faaliyet gösteren Tarımsal Kırsal Kalkınma Ajansı destekleri tarımsal üretim yapan firmalar için gözden kaçırılmaması gereken desteklerden. Avrupa Birliği Standartlarında kurulacak olan modern tesisleri destekleyen kurum çiftçimizin bireysel çiftçilikten tarımsal üretime geçmesi, işletmelerin Avrupa Birliği Standartlarında modern tesislere dönüşmesi için önemli bir araç olabilir.
Avrupa Birliği ortak fonları Birliğin ortak hedefleri doğrultusunda belirlenen programlar aracılığı ile dağıtılır. Üye, aday ve potansiyel aday ülkelere dağıtılan yardımların nedeni üst ölçekte Avrupa Birliği’nin stratejik hedeflerine katkı yapmasıdır. Aday ülkelerden AB’de fonların dağıtıldığı ortak havuza ülkemizde dahil olmak üzere pay aktarılmaktadır. Tüm fonlar göz önüne alındığında ülkemiz aldığı fonların tutarı ile yaptığı katkıyı yakalayamamıştır. Yani zarardadır! Bu bakımdan bu programlara proje hazırlamak ulusal bir katma değer olarak ele alınmalıdır.
Program hakkında bilgi vererek bahsettiğimiz fırsatın detaylarını açalım.
IPARD Nedir?
IPARD, Avrupa Birliği’nin (AB), 2007-2013 yılları arasında uygulanan Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı’nın (IPA) kırsal kalkınma bileşenidir. IPARD programından Türkiye’de Tarım ve Köyişleri Bakanlığı sorumludur. Bakanlığın hazırlamış olduğu program 19 Aralık 2007’de Brüksel’de Avrupa Komisyonu Kırsal Kalkınma Komitesi tarafından kabul edilmiştir. 2010 yılında başlayan destekler halen devam etmektedir. 2013 sonuna kadar dağıtılması hedeflenen toplam tutar 1 milyar 165 milyon Euro’dur. Program 2014-2020 periyodunda da devam edecektir.
Programın yürütülmesi amacıyla Türkiye’de Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) kurulmuştur. Kurulmuş olan Kırsal Kalkınma Ajansı Hibe Programlarının yönetiminden sorumludur. Bir ilin program kapsamında destekten faydalanabilmesi için o ilde TKDK ofisinin olması gerekmektedir.
Amaç:
IPARD, Avrupa Birliği’ne katılım öncesinde ortak tarım politikası ve kırsal kalkınma politikasıyla uyumlu olmak adına açılan bu programın hedefleri tarım sektörünün modernizasyonunda katkıda bulunmak, birincil ürünlerin üretiminde sürdürülebilirliği sağlamak, göçü engellemek, gıda işletmelerinde yeni teknolojiler, yenilikler sunmak, yeni pazar fırsatları yaratmak, gıda güvenliği, veterinerlik, bitki sağlığı ve çevre ile ilgili AB standartları veya diğer standartların iyileştirilmesini teşvik etmek, kırsal turizm, yerel ürünler vb. alanlarda iş fırsatlarının geliştirilmesine katkıda bulunmak şeklindedir.
Kimler Başvurabilir:
Gerçek kişi veya tüzel kişi olarak başvuru yapılabilir. Tarımsal işletme için KOBİ şartı aranmaktadır. Ayrıca mesleki yeterlilik, çiftçi kayıt sistemi üyelikleri gibi zorunluluklar da bulunmaktadır. Kendisi çiftçi olmayanlar istihdam yaparak gerekli şartı sağlayabilirler.
Hangi Giderler Desteklenmektedir:
-
Hibe konusuyla ilgili her türlü makine ekipman ve alt yapı yatırımları
-
Yapı iyileştirme, geliştirme ve modernizasyon
-
Taşınmaz malların yapımı ve iyileştirilmesi (devralma hariç)
-
Bilgisayar yazılımı da dâhil olmak üzere yeni makinelerin alımı
-
Mimarlık, mühendislik ve diğer danışmanlık bütçeleri ile fizibilite çalışmaları
-
İş planı hazırlığı
-
Lisans ve patent haklarının devralınmasına yönelik masraflar
Destek Kapsamındaki İller
Aydın
|
Çankırı
|
Karaman
|
Ordu
|
Afyonkarahisar
|
Çorum
|
Kars
|
Samsun
|
Ağrı
|
Denizli
|
Kastamonu
|
Sivas
|
Aksaray
|
Diyarbakır
|
Konya
|
Şanlıurfa
|
Amasya
|
Elazığ
|
Kütahya
|
Tokat
|
Ankara
|
Erzincan
|
Malatya
|
Trabzon
|
Ardahan
|
Erzurum
|
Manisa
|
Uşak
|
Balıkesir
|
Giresun
|
Mardin
|
Van
|
Burdur
|
Hatay
|
Mersin
|
Yozgat
|
Bursa
|
Isparta
|
Muş
|
|
Çanakkale
|
Kahramanmaraş
|
Nevşehir
|
|
Destek Konuları ve Tutarları:
DESTEK/TEDBİR
|
KİMLER BAŞVURABİLİR
|
MAKSİMUM
KAPASİTE
|
MAKSİMUM
DESTEK
TUTARI
|
DESTEK ORANI
|
Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yatırım (101-1),
|
• KOBI,
• Gerçek Kişiler,
• Tarım Kredi Kooperatifleri,
• Üretici Birlikleri
|
120 Büyükbaş
500 Küçükbaş
|
650.000 €
|
50%-%65
|
Et Üreten Tarımsal İşletmelere Yatırım (101-2) (Kırmızı Et ve Beyaz Et),
|
• KOBI
• Gerçek Kişiler
• Tarım Kredi Kooperatifleri
• Üretici Birlikleri
|
250 Büyükbaş
300 Küçükbaş
50.000 Broiler
|
325.000 €
250.000€
|
50%-%65
|
Süt ve Süt Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması (103-1),
|
• KOBI
• Gerçek Kişiler
• Tarım Kredi Kooperatifleri
• Üretici Birlikleri
|
20 – 70 ton/gün
|
1.500.000 €
|
50%
|
Et ve Et Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması (103-2) (Kırmızı Et ve Beyaz Et),
|
• KOBI
• Gerçek Kişiler
• Tarım Kredi Kooperatifleri
• Üretici Birlikleri
|
30 Büyükbaş-50 küçükbaş kesim/gün; 500 kg-5 ton/gün
|
1.500.000 €
|
50%
|
Meyve ve Sebzelerin İşlenmesi ve Pazarlanması (103-3),
|
• KOBI
• Gerçek Kişiler
• Tarım Kredi Kooperatifleri
• Üretici Birlikleri
|
Buzhane 10.000 m3
|
625.000 €
|
50%
|
Su Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması (103-4),
|
• KOBI
• Gerçek Kişiler
• Tarım Kredi Kooperatifleri
• Üretici Birlikleri
|
800 ton/yıl yumuşakça
300 ton/yıl çift kabuklu
1000 ton/yıl su ürünleri
|
750.000 €
|
50%
|
Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve Geliştirilmesi (302-1),
|
• KOBI
• Gerçek Kişiler
• Tarım Kredi Kooperatifleri
• Üretici Birlikleri
|
-
|
125.000 €
|
50%
|
Yerel Ürünler ve Mikro İşletmelerin Geliştirilmesi (302-2),
|
• KOBI
• Gerçek Kişiler
• Tarım Kredi Kooperatifleri
• Üretici Birlikleri
|
-
|
125.000 €
|
50%
|
Kırsal Turizm (302-3),
|
• KOBI
• Gerçek Kişiler
• Tarım Kredi Kooperatifleri
• Üretici Birlikleri
|
En fazla 25 yataklı otel
|
200.000 €
|
50%
|
Kültür Balıkçılığının Geliştirilmesi (302-4).
|
• KOBI
• Gerçek Kişiler
• Tarım Kredi Kooperatifleri
• Üretici Birlikleri
|
-
|
100.000 €
|
50%
|
PROGRAMIN AVANTAJLARI:
-
Yeterli fon bulunduğundan ve 2007-2013 döneminin son projeleri olduğundan hazırlık süreci iyi yönetildiğinde projenizin destek alma şansı yüzde yüz’e yakındır. (Kaliteli bir danışman firma ile çalışmanız tavsiye edilir)
-
Destek Oranı yüksektir. Oran belirli şartlar sağlandığında yüzde 65’e kadar çıkabilmektedir.
-
Hibe mekanizmalarında KDV ödemeleri destek kapsamı dışında tutulmaktadır. TKDK Desteklerinde ise KDV muafiyeti mevcuttur. Bu sayede destek orsanı yüzde 80’e çıkmaktadır.
TKDK’nın uyguladığı programlar bir fırsattır. AB standartlarında işletmeleri destekleyen kurum ülkemizin Tarım alanındaki teknoloji kullanım seviyesini artırmaktadır. Üretici açısından ise yatırım riskini en aza indirmektedir. Yatırımın neredeyse yüzde 80’i hibeye geliyor. Başkasının 100 liraya kurduğu işi siz 20 liraya kurup piyasaya girebiliyorsunuz. Kısa bir zamanda tekrar proje alımına başlayacak program için hızlı hareket etmek gerekiyor.
Artık birazda size işe düşüyor. Biraz cesaret… Bol kazançlar…
Okan Altuntaş
Direktör/Sinerji Proje Danışmanlık
532 540 16 58
okan.altuntas@sinerjiproje.com